Επεξεργασία αποβλήτων και υπολειμμάτων στο αγροδιατροφικό τομέα
Ο αγροδιατροφικός τομέας αποτελεί σημαντικό οικονομικό παράγοντα στην Περιφέρεια Βόρειου Αιγαίου, αυξάνει όμως ταυτόχρονα την παραγωγή βιοαποβλήτων. Για την επεξεργασία των αποβλήτων και των υπολειμμάτων από τη γεωργική παραγωγή (ιδιαίτερα την παραγωγή ελαιόλαδου, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα προϊόντα μεταποίησης ιχθύων κλπ.), δεν υπάρχει καμία προτυποποιημένη διαδικασία. Συνήθως εφαρμόζονται μέθοδοι χαμηλής αποτελεσματικότητας ή διατίθενται ανεξέλεγκτα με σοβαρότατες επιπτώσεις στην ποιότητα των υδάτων και στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
Ο αγροδιατροφικός τομέας αποτελεί σημαντικό οικονομικό παράγοντα στην Περιφέρεια Βόρειου Αιγαίου, αυξάνει όμως ταυτόχρονα την παραγωγή βιοαποβλήτων. Για την επεξεργασία των αποβλήτων και των υπολειμμάτων από τη γεωργική παραγωγή (ιδιαίτερα την παραγωγή ελαιόλαδου, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα προϊόντα μεταποίησης ιχθύων κλπ.), δεν υπάρχει καμία προτυποποιημένη διαδικασία. Συνήθως εφαρμόζονται μέθοδοι χαμηλής αποτελεσματικότητας ή διατίθενται ανεξέλεγκτα με σοβαρότατες επιπτώσεις στην ποιότητα των υδάτων και στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
Υπάρχουν πλέον διαθέσιμες τεχνολογίες επεξεργασίας που υποστηρίζουν την παραγωγή δευτερογενών πρώτων υλών οι οποίες συμβάλουν, για παράδειγμα, στη τροφοδότηση των εδαφών με θρεπτικές ουσίες, στην καταπολέμηση της διάβρωσης του εδάφους, στην παραγωγή ανανεώσιμων μορφών ενέργειας και ζωοτροφών. Η αναερόβια χώνευση καθώς επίσης και τεχνολογίες όπως η κομποστοποίηση και η ηλιακή ξήρανση, μπορούν να υποστηρίξουν αποκεντρωμένες λύσεις μικρής κλίμακας κατάλληλες για την περίπτωση των νησιών της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου. Οι πρακτικές αυτές συγκρινόμενες με τα μοντέλα διαχείρισης αποβλήτων που εφαρμόζονται παγκοσμίως, επιτρέπουν το σχεδιασμό μονάδων για μικρότερες εισροές αποβλήτων ενώ μπορούν, επιπλέον, να αντιμετωπίσουν τις έντονες εποχιακές διακυμάνσεις της ποσότητας των αποβλήτων (οφειλόμενες στον τουρισμό, στον κύκλο συγκομιδής κλπ.).
Τι είναι το AgroWaste Lab;
Το AgroWaste Lab είναι Ερευνητική Υποδομή, η οποία δημιουργήθηκε στο πλαίσιο υλοποίησης του έργου «Ερευνητική υποδομή για την επεξεργασία και αξιοποίηση παραπροϊόντων και υπολειμμάτων του αγροκτηνοτροφικού τομέα για την παραγωγή ενναλακτικών προϊόντων και ενέργειας». Το έργο ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2018 και ολοκληρώθηκε τέλος Ιουνίου 2022. Χρηματοδοτήθηκε από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Βορείου Αιγαίου 2014-2020», στον Άξονα Προτεραιότητας 1 «Άμεση ανάσχεση της συρρίκνωσης της παραγωγικής επιχειρηματικής δραστηριότητας, ενδυνάμωση της ελκυστικότητας, της ανταγωνιστικότητας και της εξωστρέφειας των νησιών της περιφέρειας, ιδιαίτερα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και αύξηση της περιφερειακής προστιθέμενης αξίας, με αιχμή την καινοτομία, (Κωδικός MIS 5021552) με συγχρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και από εθνικούς πόρους».
Η υποδομή προσφέρει ολοκληρωμένη προσέγγιση στην επεξεργασία και αξιοποίηση παραπροϊόντων και υπολειμμάτων του αγροκτηνοτροφικού τομέα για την παραγωγή ενναλακτικών προϊόντων και ενέργειας. O κύριος στόχος της έρευνας είναι η μεγιστοποίηση της παραγόμενης ποσότητας βιοαερίου κατά την αναερόβια χώνευση αγροκτηνοτροφικών αποβλήτων με τη μελέτη και βελτιστοποίηση των παραμέτρων που επηρεάζουν τη διεργασία της χώνευσης. Η παραγωγή βιοαερίου αυξάνεται σημαντικά όταν η εισροή είναι μίγμα διαφορετικών ειδών αποβλήτων και όχι από μία μόνο πηγή. Η ανάμειξη αποβλήτων από διαφορετικές πηγές (πχ ελαιοτριβεία, τυροκομεία, εργοστάσια χυμών κα) αποτελεί ταυτόχρονα και λύση στο πρόβλημα της εποχιακής διακύμανσης των ποσοτήτων ή της μειωμένης παραγωγής από κάποιες πηγές.
Το έργο συντονίζεται από το Εργαστήριο Διαχείρισης Αποβλήτων του Τμήματος Περιβάλλοντος (Πανεπιστήμιο Αιγαίου) με επιστημονικά υπεύθυνο τον Αναπληρωτή Καθηγητή Δημήτρη-Φραγκίσκο Λέκκα.